Het huidige kabinet werkt toe naar de gezondste generatie ooit. Die beweging begint thuis, op school en op het werk. Ook in het ziekenhuis krijgt leefstijl steeds vaker een plek in het zorgproces. Zeker rondom een operatie worden vragen als: “Wat kan ik zelf doen om fit en sterk een operatie in te gaan?” of “Hoe herstel ik daarna zo goed mogelijk?” ineens persoonlijk en urgent.
Voor veel mensen is een operatie een ingrijpende gebeurtenis. Juist dan ontstaat een moment waarop patiënten vaak meer openstaan voor verandering. Goede, toegankelijke informatie over leefstijl kan op dat moment het verschil maken.
Eén duidelijke leefstijlboodschap
De Coalitie Leefstijl in de Zorg, onderdeel van Patiëntenfederatie Nederland, zag de behoefte aan eenduidige, betrouwbare en toegankelijke leefstijlinformatie voor patiënten rondom een operatie.
Podium ontwikkelde daarom twee middelen:
nieuwe patiënteninformatie over leefstijl vóór en na een operatie
een praktische handreiking voor zorgprofessionals om deze informatie effectief toe te passen
Eerst begrijpen, dan ontwikkelen
Goede patiënteninformatie schrijf je niet achter een bureau. Het vraagt om een aanpak die verder gaat dan tekst alleen. Zeker bij gezondheidscommunicatie is dat essentieel. Samen met de Coalitie Leeftijd in Zorg doorliepen we het volgende proces:
Deskresearch en analyse
We brachten bestaande patiënteninformatie over leefstijl rondom operaties in kaart. Wat is er al? Wat ontbreekt? Wat werkt goed? We analyseerden zowel inhoud als vorm, met aandacht voor de zes leefstijlthema’s: voeding, beweging, slaap, ontspanning, middelengebruik en verbinding.
Ontwikkeling van de leefstijlboodschap
Op basis van de analyse ontwikkelden we toegankelijke basisteksten voor patiënten vóór, tijdens en na een operatie. Alle leefstijlthema's kwamen aan bod. De toon: helder, concreet en dicht bij de belevingswereld van de patiënt. Uiteraard op B1-niveau.
Toetsing bij zorgprofessionals
We legden de conceptteksten voor aan zorgprofessionals en interviewden hen. Klopt de inhoud? En is de informatie toepasbaar in de praktijk? Hun feedback maakte de boodschap inhoudelijk sterker en gaf inzicht in hoe professionals omgaan met leefstijladvies tijdens hun werk.
Gebruikerstest en interviews met patiënten
Wat weten patiënten al? Wat doen zij zelf? Wanneer voelt leefstijladvies helpend en wanneer niet? Via een gebruikerstest en gesprekken met patiënten toetsten we of de informatie echt begrijpelijk en bruikbaar is, en aansluit bij hun behoeften.
Definitieve leefstijlboodschap
Met alle input van zorgprofessionals, kenniscentra en patiënten scherpten we de teksten aan tot een definitieve leefstijlboodschap. Informatie die niet alleen informeert, maar ook aanzet tot leefstijlverandering.
Handreiking voor de zorg
Tot slot bundelden we alles in een praktische handreiking voor zorgprofessionals. De handreiking bevat de leefstijlboodschap als basistekst, aangevuld met concrete adviezen over hoe, wanneer en via welke middelen zorgprofessionals de informatie kunnen inzetten. Want de kracht van goede communicatie zit niet alleen in wat je vertelt, maar juist ook in hoe en wanneer.
Gezondheidscommunicatie die werkt in de praktijk
In zes maanden tijd groeide dit project van onderzoek en analyse uit naar een concrete handreiking met een heldere leefstijlboodschap.
Voor Podium laat dit precies zien waar goede gezondheidscommunicatie om vraagt: aansluiten bij wat mensen nodig hebben om informatie te begrijpen én toe te passen. Want complexe informatie vertalen naar informatie die mensen op een belangrijk moment écht helpt: daar draait het om.
